Ardıç ağacı (Juniperus L.), güzel kokulu, sivri ve uzun yaprakları; parlak siyah, kozalak şeklinde meyveleri olan, ortalama 8-9 metreye kadar uzayabilen, yüzlerce yıl yaşayabilen bir ağaçtır. Binlerce yıldan beri Türk kültürünün sembol ağaçlarından biri olmuştur. Ardıç ağaçları ,yapraklarında ve tohumlarında bulunan kimyasal bileşikler sebebiyle tıp, eczacılık ve gıda sektöründe kullanılmaktadır. Ardıç uçucu yağı, meyvesinden elde edilmektedir Aroması oldukça kuvvetli ve keskindir. Ardıç uçucu yağının ana kimyasal bileşenleri; A-pinen, b-pinen, kamfen, sabinen, y-terpinen, a-fenalen, mirerken, a-terpinen, 1,4-sinolin, b-fenandren, terpinen-4- ol, p-simen, kaidofilen ve bornil asetat. Ayrıca eser miktarda kafur, limonen, nerol, linalool, borneol ve linalil asetat bulunmaktadır.

FAYDALARI:

  • Ardıç meyvelerinin uçucu yağının ana bileşeni olan a ‐pinen, p ‐ cymene ve β ‐pinen ‘in antimikrobiyal etkinliği belirlenmiştir.
  • Antibakteriyel etkinlikten daha güçlü bir antifungal özellik taşıdığı saptanmıştır. Mayalar, maya benzeri mantarlar ve dermatofitler, ardıç uçucu yağına karşı oldukça duyarlı olduğu saptanmıştır.
  • Ardıç uçucu yağının içeriğindeki beta-mirsen bileşiğinin analjezik etkisi olduğu çalışmalarda görülmüştür.Romatizmal ağrıların, eklemlerde ya da kemiklerde oluşan ağrıların kısa sürede geçmesine destek oluyor.
  • Ardıç uçucu yağının bileşimindeki alfa-pinen ,beta mirsen yapılan çalışmalarda antienflamatuvar ,antimikrobiyal ve antioksidan etkilerinden dolayı cilt hücreleri üzerinde etkili oldğu gözlenmiştir.Ciltte oluşan kesik, yırtık ve yaraları iyileştici özelliği olduğu saptanmıştır.
  • Ardıç uçucu yağının aynı zamanda damar büzücü etkisi olduğu bildirilmiştir böylelikle kanamaları kısa sürede durduğu gözlenmiştir.
  • Ardıç uçucu yağının inhalasyon şeklinde kullanımı sonucu bağımlılık, sinir gerginliği ve akşamdan kalmalık gibi sorunların giderilmesinde yardımcı olduğu görülmüştür.
  • Ardıç uçucu yağının içeriğindeki beta mirsen, terpinen-4-ol yapısının sakinleştirici ve gerginliği azaltıcı etkisi vardır. Yorgunluk ve baş dönmesini giderir. Depresyonun etkilerini hafifletir.
  • Ardıç uçucu yağının yağlı cilt, akne, dermatit, sedef hastalığı ve egzama gibi deri ile ilgili problemlerde etkili sonuçlar gösterdiği çalışmalarda görülmüştür.
  • Çeşitli nedenlerden ötürü oluşan çatlak ve selülitlerin giderilmesinde kullanımının etkili olduğuna dair çalışmalar vardır.
  • Ağız ve diş sağlığında etkili kullanımı mevcuttur.Diş etlerini güçlendirdiği ve enfeksiyona neden olan bakteri ve mantarları önlediği görülmüştür.
  • Ardıç uçucu yağının sinüzit ve migren kaynaklı baş ağrılarının tedavisinde etkili olduğu görülmüştür.
  • Ardıç uçucu yağının saç bakım ürünlerinde kullanımı mevcuttur.Saç köklerini güçlendirdiği,saça parlaklık kazandırdığı ve dökülmeyi önlediğine dair çalışmalar vardır.

Ardıç yağının harici kullanımın yanında uygun ve doğru şekilde kullanıldığı takdirde dahili etkileri de mevcuttur.

  • Ardıç uçucu yağının içeriğinde ana bileşen olan alfa pinen ‘in iyi bir bronchodilator (bronş genişletici) özelliğe sahip olduğu görülmüştür.Soğuk algınlığı ve gribe karşı kullanılabilir.
  • Ardıç uçucu yağının mide rahatsızlıklarında ,mide spazmı ve kramplarının giderilmesinde etkili olduğu gözlenmiştir.
  • Uçucu yağın içeriğindeki alfa pinen ve beta mirsen ‘in antimikrobiyal , antienflamatuvar ve antioksidan etkisiyle vücudun toksinlerden arınmasında ve iltihapların giderilmesinde kullanılır.
  • Ardıç uçucu yağının içeriğindeki limonen bileşeninin farmokolojik özelliklerini belirlemeye yönelik olarak yapılan çeşitli çalışmalarda beyin tümörünün tedavisi , pankreas kanseri , mide kanseri, cilt, meme, böbrek ve akciğer kanserleri gibi çeşitli hastalıklarda etkili olabileceği belirtilmiştir.
  • İştah açıcı ve idrar söktürücü özelliği olduğu çalışmalarda desteklenmiştir. Ardıcın uçucu yağının diüretik etkisi öncelikle terpinen-4-ol içeren uçucu yağdan kaynaklanmaktadır.

NOTLAR:

  • Hamileler tarafından dâhili olarak herhangi bir miktarda kullanılmaması gerekmektedir.
  • Yoğun bir kokusu ve kıvamı olduğundan kişiler tarafından kullanımından önce küçük bir bölgede test edilmesi önerilir.

KAYNAK:

http://static.dergipark.org.tr:8080/article-download/3008/22b4/bc58/5a1f363ec76bf.pdf?

http://static.dergipark.org.tr:8080/article-download/77f9/d725/07b3/5b903d80e6436.pdf?

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10412905.2012.659528

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/ptr.1110

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10496470802598677

https://hrcak.srce.hr/19047

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13880200490511936

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3141302/

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.4489/MYCO.2004.32.2.102

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10412905.2008.9700034

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0944711312001924

http://www.doiserbia.nb.rs/Article.aspx?id=0352-51390704311G#.XqHwc2gzbIU

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/(SICI)1099-1573(199811)12:7%3C494::AID-PTR340%3E3.0.CO;2-N

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19390210802414220

https://go.gale.com/ps/anonymous?id=GALE%7CA137147020&sid=googleScholar&v=2.1&it=r&linkaccess=abs&issn=15254283&p=AONE&sw=w

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/ffj.3294

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/2331205X.2017.1306200

https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-29419-3_2

https://www.hindawi.com/journals/ecam/2012/728281/https://www.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/jmf.2012.2472